|
MAK SIEWNY Papaver somniferum
Roślina roczna, pochodząca ze Wschodu, hodowana od tysięcy lat w ogrodach jako surowiec do otrzymywania oleju. W uprawie spotyka się dwie odmiany: mak samosiej, o licznych drobnych makówkach otwierających się przy dojrzewaniu oraz mak głuchy, o pojedynczych dużych główkach, które nie otwierają się same i mają dużo większe nasiona. Mak zawiera w łodydze, liściach i ściankach makówek biały gorzki sok mleczny, który ma w swoim składzie silnie działające alkaloidy (morfinę, kodeinę, papawerynę). Sok ten działa nasennie i przeciwbólowa, ale w większych dawkach jest trujący, natomiast nasiona maku są nieszkodliwe, smaczne i pożywne, bo zawierają tłuszcze, białko i fitynę. Zastosowanie maku, jako przyprawy, jest powszechnie znane. Używa się go przede wszystkim do wypieku ciast, tortów l wszelkiego pieczywa. Bardzo smaczne jest tzw. mleko z maku, które przyrządza się w tradycyjnej kuchni litewskiej, szczególnie na wigilię Bożego Narodzenia. Było ono "mlekiem" postnym, którym zalewało się różnego rodzaju kluski. Obecnie warto je spopularyzować jako atrakcyjny dodatek do legumin lub podstawę letnich zup owocowych i chłodników.
|